Bezpieczna fotowoltaika: Oszczędzaj bez kompromisów dzięki energii słonecznej
W dzisiejszym dynamicznym świecie, gdzie ekologia i oszczędność energii stają się priorytetami, coraz więcej osób wybiera inwestycję w odnawialne źródła energii. Wśród tych źródeł wyjątkowe miejsce zajmuje fotowoltaika, czyli wykorzystywanie energii słonecznej do wytwarzania prądu elektrycznego. Ma ona nie tylko ogromne znaczenie ekologiczne, ale również ekonomiczne. Jednak, wraz z postępem technologicznym, niezwykle ważne jest, aby w tę ekologiczną podróż wyruszyć bezpiecznie.
Bezpieczeństwo fotowoltaiki: Dane mówią same za siebie
Jaka powinna być fotowoltaika? Przede wszystkim bezpieczna. Tak uważa zdecydowana większość (93%) respondentów biorących udział w badaniu przeprowadzonym pod koniec 2022 roku przez globalnego lidera inteligentnych technologii energetycznych – firmę SolarEdge. To wynik, który jednoznacznie pokazuje, że bezpieczeństwo jest kluczowym aspektem inwestycji w fotowoltaikę, a Polacy mają bardzo wysokie oczekiwania odnośnie bezpieczeństwa instalacji fotowoltaicznych. Przy coraz większej ich złożoności i coraz większej funkcjonalności muszą one być przede wszystkim bezpieczne. Aspekt bezpieczeństwa powinien być uwzględniany na każdym etapie wdrażania inwestycji w fotowoltaikę – od projektowania, przez montaż, aż po monitorowanie instalacji PV.
Technologia jako klucz do bezpieczeństwa fotowoltaiki
W miarę jak systemy solarne zyskują na popularności, warto zdawać sobie sprawę, że są niczym innym, jak mini elektrowniami. Chociaż prawidłowo zaprojektowany i zainstalowany system fotowolticzny jest z zasady bezpieczny, niezbędne jest wdrożenie odpowiednich środków zabezpieczających. Co w takim razie decyduje o tym, że fotowoltaika jest bezpieczna? Odpowiednia technologia. Kluczowym elementem jest wybór właściwych rozwiązań oraz urządzeń zabezpieczających, które minimalizują zagrożenia bezpieczeństwa, zarówno dla ludzi, jak i mienia. Dlatego warto inwestować w rozwiązania od renomowanych producentów, którzy prezentują holistyczne podejście do bezpieczeństwa systemów fotowoltaicznych - począwszy od modułu, a skończywszy na całym systemie.
Sercem systemu fotowoltaicznego jest falownik. To najważniejszy element decydujący o rentowności inwestycji w fotowoltaikę. Wybierając falownik PV należy brać pod uwagę jego wydajność, ochronę przed wpływem zacienienia, niezawodność, gwarancję, dostępność usług serwisowych, możliwości monitorowania pracy instalacji, cenę, możliwość zasilania awaryjnego czy rozbudowy systemu o inteligentne urządzenia pomagające zwiększyć autokonsumpcję np. magazyn energii. Jednak najważniejszym kryterium wyboru, którym powinniśmy kierować się przy wyborze systemu powinny być funkcje bezpieczeństwa.
Bezpieczeństwo instalatorów, strażaków i użytkowników systemu PV
W normalnych warunkach pracy, instalacja powinna działać stabilnie i dostosowywać się do zmieniających się warunkówpogodowych. Jednak, co się dzieje w przypadku awarii, pożaru lub powodzi? Co w sytuacji, gdy budynek ulega uszkodzeniu w wyniku uderzenia samochodu, wybuchu gazu czy przeciążenia dachu? W takich przypadkach instalacja wciąż pozostaje pod napięciem, przez to istnieje ryzyko porażenia prądem, nie tylko użytkowników systemu PV, ale także instalatorów, personelu konserwacyjnego i serwisowego czy strażaków pracujących na miejscu zdarzenia. Dlatego też konieczne jest zastosowanie odpowiednich środków bezpieczeństwa.
Bezpieczeństwo na wszystkich frontach
Wydaje się, że oczywiste zabezpieczenia, takie jak uziemienie i detektory różnicowoprądowe, to jedynie część rozwiązania. Dokument "Property Loss Prevention Data Sheets", opublikowany przez FM Global - czołowego globalnego ubezpieczyciela nieruchomości z USA - zawiera normy projektowe mające na celu zapobieganie utracie mienia w przypadku pożaru lub innych zagrożeń naturalnych. W kontekście instalacji fotowoltaicznych, rekomendowane jest stosowanie technologii MLPE (elektronika na poziomie modułu), w tym optymalizatorów mocy. Dzięki tym urządzeniom można wykrywać i izolować usterki, a także informować o nich. To pozwala na szybkie wyłączenie systemów PV w przypadku awarii lub pożaru.
Jak to wszystko działa w praktyce? Systemy PV powinny być wyposażone w wiele różnych funkcji, które dbają o bezpieczeństwo. Samo AFCI, czyli funkcja wykrywania łuków elektrycznych w obwodach prądu stałego, to dziś zdecydowanie za mało, jeśli mówimy o bezpieczeństwie przeciwpożarowym w kontekście fotowoltaiki. Decydując się na inwestycję w system fotowoltaiczny warto zwrócić uwagę na takie rozwiązania jak SafeDCTM, Rapid Shutdown, Sense ConnectTM oraz monitoring na poziomie modułu. Funkcja SafeDCTM zapewnia obniżenie napięcia na przewodach prądu stałego z instalacji fotowoltaicznej do poziomu bezpiecznego w dotyku, aby chronić instalatorów, personel konserwacyjny i strażaków przed porażeniem prądem. Rapid Shutdown pozwala z kolei na szybkie rozładowanie przewodów do bezpiecznego poziomu napięcia w ciągu 30 sekund. Sense ConnectTM to natomiast czujniki termiczne, które monitorują stan złączy, dzięki czemu - zamiast tylko wykrywać wystąpienie łuku elektrycznego (ciągłego wyładowania elektrycznego) - możemy pomóc w jego zapobieganiu. Technologia Sense ConnectTM umożliwia zatrzymanie przepływu energii przed wystąpieniem łuku elektrycznego. A dzięki bieżącemu monitoringowi na poziomie modułu (system nadzoruje pracę każdego modułu z osobna), możemy szybciej i dokładniej przewidzieć wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji, przez co nie tylko unikamy poważnych awarii, ale także sama obsługa eksploatacyjna instalacji PV staje się łatwiejsza i tańsza. Dzięki widoczności na poziomie modułu, operatorzy i konserwatorzy są ostrzegani o lokalizacji wadliwego złącza, a to oznacza, że naprawy mogą być przeprowadzane łatwo i szybko. Pomaga to zmaksymalizować bezpieczeństwo systemu, czas pracy i zmniejszyć koszty O&M.
Dzięki zastosowaniu wielu rozwiązań gwarantujących bezpieczeństwo, system fotowoltaiczny obniży napięcie wtedy, gdy zajdzie taka potrzeba, a w sytuacji awaryjnej pozwoli prowadzić akcję ratowniczą czy gaśniczą równie bezpiecznie, jak na obiekcie bez instalacji.
Ubezpieczenie fotowoltaiki
Nie ma wątpliwości, że obecność instalacji fotowoltaicznej przyczynia się do zwiększenia wartości budynku, w szczególności jeśli zainstalowaliśmy wysokiej jakości system PV z szeregiem zaawansowanych rozwiązań sprowadzających ryzyko funkcjonowania instalacji PV do minimum. Wyposażenie instalacji w odpowiedni system przeciwpożarowy to także jeden z warunków, który trzeba spełnić, aby ubezpieczyć instalację PV. W większości sytuacji oddzielna polisa ubezpieczeniowa na system fotowoltaiczny nie jest konieczna. Większość towarzystw ubezpieczeniowych obejmuje takie zabezpieczenie w standardowej polisie ubezpieczeniowej domu. Podobnie jak w przypadku tarasu, jeśli instalacja paneli fotowoltaicznych jest integralną częścią domu, uważana jest za jego nieodłączny element.
Podsumowanie
Inwestycja w fotowoltaikę to nie tylko krok w kierunku oszczędności, ale także wkład w przyszłość planety. Jednak, aby czerpać z tych korzyści, niezwykle ważne jest zachowanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa systemu PV, które jest fundamentem udanej inwestycji. Dla własnego komfortu i poczucia bezpieczeństwa, wybierzmy rozwiązania renomowanych producentów, którzy dbają o każdy aspekt funkcjonowania systemów fotowoltaicznych. Pamiętajmy - oszczędzając energię, nie rezygnujmy z bezpieczeństwa, bo to ono zapewni nam spokój ducha.
Autor: Michał Marona, Country Manager w SolarEdge Polska