รู้ครบเรื่องความปลอดภัยระบบ Solar Cell ลดเสี่ยง เพิ่มความมั่นใจ
การใช้พลังงานหมุนเวียนกำลังได้รับความสนใจไปทั่วโลก โดยเฉพาะระบบโซล่าเซลล์ (Solar Cell) หรือการผลิตพลังงานจากแสงอาทิตย์ที่ถูกนำมาใช้งานทั้งในภาคครัวเรือนและอุตสาหกรรม ซึ่งได้กลายเป็นทางเลือกเจ้าของบ้านและผู้ประกอบการที่ต้องการลดค่าไฟฟ้า อย่างไรก็ตาม หากใช้งานระบบโซลาร์เซลล์อย่างไม่ระมัดระวัง ขาดการดูแล หรือติดตั้งไม่ถูกต้องอาจก่อให้เกิดอันตรายได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่เหตุการณ์ไฟไหม้ ไฟฟ้าลัดวงจร ไปจนถึงความเสียหายอื่นๆ ดังนั้น การทำความเข้าใจเกี่ยวกับความปลอดภัยระบบ Solar Cell ความเสี่ยง และแนวทางป้องกันจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้ใช้งานทุกคน
สาเหตุหลักที่ทำให้ระบบโซล่าเซลล์ขัดข้อง
เช่นเดียวกับอุปกรณ์ต่างๆ ระบบ Solar Cell อาจเกิดความขัดข้อง หรือก่อให้เกิดความเสียหายด้านต่างๆ ตามมา โดยสาเหตุของปัญหาในระบบโซล่าเซลล์ที่พบได้บ่อยและควรระวัง ได้แก่
1. Hotspot บนแผงโซล่าเซลล์
Hotspot คือ จุดความร้อนสูงผิดปกติบนแผง เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของปัญหาความปลอดภัยในระบบโซลาร์เซลล์ สภาวะนี้มักเกิดขึ้นจากการระบายความร้อนไม่มีประสิทธิภาพมากพอ ซึ่งอาจเป็นผลมาจากการติดตั้งแผงจำนวนมากหรือใกล้กันมากเกินไป หรือมีสิ่งสกปรกสะสมบนแผงจำนวนมาก ทำให้ไม่มีช่องว่างเพื่อให้ความร้อนระบายออกไป หรืออาจเกิดจากแผงที่ชำรุดเสียหาย เมื่อเกิด Hotspot ความร้อนจะสะสมสูงจนอาจทำให้แผงละลาย เกิดประกายไฟ และลุกลามไปยังอุปกรณ์อื่นๆ ได้
ทั้งนี้ สามารถป้องกัน Hotspot บนแผงโซล่าเซลล์ได้ด้วยวิธีการต่างๆ ทั้งการตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ ทำความสะอาดแผงเป็นประจำ พร้อมสังเกตจุดผิดปกติ เช่น รอยไหม้ คราบดำ หรือตรวจสอบจุดที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติผ่านระบบมอนิตอริ่ง อีกทั้งควรเลือกใช้อุปกรณ์ระบบโซล่าเซลล์ที่มีฟังก์ชันการตรวจจับความร้อน อย่าง Power Optimizer ของ SolarEdge ที่มาพร้อมเทคโนโลยี Sense Connect ตรวจจับและแจ้งเตือนอุณหภูมิผิดปกติที่คอนเนคเตอร์ ป้องกันการเกิดอาร์ค (Arc) หรือประกายไฟได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. ฟ้าผ่ากระทบแผงโซลาร์เซลล์
ฟ้าผ่าเป็นปรากฏการณ์ที่สร้างความเสียหายร้ายแรงต่อระบบโซล่าเซลล์ เพราะอุณหภูมิ แรงดัน และกำลังไฟฟ้าอันมหาศาล จากฟ้าผ่าสามารถทำลายฉนวนของแผงหรือทำให้อุปกรณ์ไฟฟ้าในระบบทำงานผิดปกติ ทั้งยังอาจก่อให้เกิดประกายไฟและอาจลุกลามกลายเป็นไฟไหม้ได้ในที่สุด อย่างไรก็ตาม เจ้าของบ้านและเจ้าของโรงงานที่ติดตั้งระบบโซล่าเซลล์สามารถป้องกันฟ้าผ่าได้ ด้วยการติดตั้งระบบล่อฟ้าที่มีประสิทธิภาพ
3. การออกแบบและติดตั้งไม่เหมาะสม
การออกแบบระบบโซลาร์เซลล์ที่ไม่เหมาะสมก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดข้อขัดข้องและปัญหาอื่นๆ ในอนาคต เช่น การติดตั้งในพื้นที่ที่แสงแดดจัดจ้าเกินกว่าที่ระบบจะรองรับ การคำนวณขนาดและออกแบบระบบไม่เหมาะกับไซต์งาน หรือมุมองศาการติดตั้งที่ไม่เหมาะสม ซึ่งล้วนส่งผลต่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยของระบบ ดังนั้น ควรหลีกเลี่ยงช่างที่ขาดความเชี่ยวชาญ การใช้แผงหรือโครงสร้างที่ไม่ได้มาตรฐานหรือการติดตั้งผิดวิธี เจ้าของบ้านหรือเจ้าของอาคารจึงควรเลือกใช้บริการจากบริษัทติดตั้งโซล่าเซลล์ที่มีประสบการณ์ น่าเชื่อถือ และคัดสรรเฉพาะอุปกรณ์คุณภาพ
มาตรฐานความปลอดภัยในระบบโซลาร์เซลล์ที่ควรรู้
ในประเทศไทย วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) ได้ประกาศใช้มาตรฐานความปลอดภัยสำหรับการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป ซึ่งมีผลบังคับใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2565 โดยมีข้อให้ความปลอดภัยระบบพลังงานแสงอาทิตย์ประกอบด้วยคุณสมบัติ ดังนี้
- Rapid Shutdown - ระบบหยุดทำงานฉุกเฉินสำหรับระบบโซล่าเซลล์ที่สามารถลดแรงดันไฟฟ้าให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อการสัมผัสได้อย่างรวดเร็ว โดยระบบจะหยุดการจ่ายไฟฟ้าจากแผงโซล่าเซลล์ พร้อมลดแรงดันไฟฟ้าให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยโดยเฉพาะเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินหรือเมื่อต้องซ่อมบำรุง ช่วยลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าช็อต
- AFCI (Arc Fault Circuit Interrupter) - ระบบโซล่าเซลล์ควรมีระบบความปลอดภัย AFCI เพื่อป้องกันการเกิดเพลิงไหม้เนื่องจากการเกิดอาร์คไฟฟ้าทางด้านกระแสตรง โดยต้องสามารถตัดการทำงานของอินเวอร์เตอร์ได้ภายใน 2.5 วินาที เพื่อยับยั้งการเกิดประกายไฟอย่างมีประสิทธิภาพ
ข้อควรระวังในการใช้งานระบบโซล่าเซลล์
ระบบโซล่าเซลล์นั้นเป็นแหล่งพลังงานทางเลือกที่สามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายในระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ แต่ในการติดตั้งและใช้งานระบบโซล่าเซลล์นั้นมีข้อควรระวังสำคัญหลายประการที่ผู้ใช้งานควรรู้และปฏิบัติตาม เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ปลอดภัย และมีอายุการใช้งานยาวนาน ดังนี้
การเลือกบริษัทติดตั้งโซล่าเซลล์
จุดเริ่มต้นสำคัญในการใช้งานโซล่าเซลล์คือการเลือกบริษัทติดตั้งโซล่าเซลล์ โดยควรพิจารณาถึงความน่าเชื่อถือและประสบการณ์ มองหาบริษัทที่มีประวัติการทำงานที่ดี มีผลงานที่น่าเชื่อถือ มีความรู้ความเข้าใจในปัจจัยต่างๆ เช่น การออกแบบระบบที่เหมาะสมกับพื้นที่ การเลือกอุปกรณ์ที่มีคุณภาพ และการปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัย
โดยควรตรวจสอบว่าทีมงานของบริษัทมีความเชี่ยวชาญด้านโซล่าเซลล์โดยตรงหรือไม่ พร้อมสอบถามเรื่องการรับประกันและบริการหลังการขาย เช่น การให้คำปรึกษา การบำรุงรักษา หรือการช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา
การทำความสะอาดระบบโซล่าเซลล์
แม้แผงโซล่าเซลล์จะถูกออกแบบมาให้ทนทานต่อสภาพอากาศ แต่การสะสมของฝุ่นละออง คราบสกปรก มูลนก หรือใบไม้ สามารถบดบังแสงแดด ลดประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าและก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา ดังนั้นจึงควรติดตามและทำความสะอาดแผงโซล่าเซลล์อย่างสม่ำเสมอ โดยใช้บริการจากผู้เชี่ยวชาญ ก็จะช่วยให้แผงสามารถรับแสงอาทิตย์ได้เต็มที่ และผลิตไฟฟ้าได้อย่างเต็มประสิทธิภาพสูงสุด
การตรวจสอบและซ่อมแซมระบบโซล่าเซลล์
นอกจากการทำความสะอาด การดูแลรักษาระบบโซล่าเซลล์อย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งจำเป็นไม่แพ้กัน เพื่อให้ระบบทำงานได้ดีอยู่เสมอ และป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ให้หมั่นตรวจสอบการทำงานของระบบผ่านระบบมอนิตอริ่งหรือแอปพลิเคชันว่าสถานะการทำงานปกติหรือไม่ ละควรให้ความสำคัญกับการสังเกต อุณหภูมิของแผงโซล่าเซลล์และอุปกรณ์ต่างๆ เช่น อินเวอร์เตอร์ หากอุปกรณ์มีความร้อนสูงผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติหรือการทำงานหนักเกินไป
โดยควรแจ้งผู้เชี่ยวชาญให้เข้ามาตรวจสอบระบบอย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง เพื่อตรวจสอบจุดเชื่อมต่อสายไฟ สภาพแผง การทำงานของอินเวอร์เตอร์ และอุปกรณ์อื่นๆ ก็จะช่วยให้พบปัญหาเล็กๆ น้อยๆ และแก้ไขได้ทันท่วงทีก็จะกลายเป็นปัญหาใหญ่
ติดตั้งอุปกรณ์ป้องกัน
ความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะกับระบบโซล่าเซลล์ที่มีการผลิตกระแสไฟฟ้าแรงสูงอยู่ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าของระบบควรเลือกติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันต่างๆ อย่างครอบคลุม ไม่ว่าจะเป็น Surge Protection Device (SPD), Fuse (ฟิวส์) หรือ Breaker (เบรกเกอร์) ที่มีมาตรฐานทางไฟฟ้าตามข้อกำหนดของ วสท. เป็นอย่างน้อย และแนะนำให้เลือกผู้ผลิตที่มีความน่าเชื่อถือ หรือมีการออกแบบอุปกรณ์พร้อมฟังก์ชันความปลอดภัยขั้นสูงร่วมด้วย
แนวทางรับมือเมื่อเกิดไฟไหม้โซล่าเซลล์
ระบบโซล่าเซลล์ที่ได้รับการติดตั้งอย่างถูกต้องตามมาตรฐานมีโอกาสเกิดไฟไหม้ต่ำ แต่การเตรียมความพร้อมและทำความเข้าใจแนวทางปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินนั้นเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อความปลอดภัยสูงสุด โดยมีขั้นตอนปฏิบัติในกรณีเกิดไฟไหม้บริเวณที่มีการติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ ดังนี้
- ตัดกระแสไฟฟ้าทันที ด้วยระบบ Rapid Shutdown รวมถึงปิดเมนเบรกเกอร์(Main Breaker) ของบ้านหรืออาคารเมื่อพบเห็นประกายไฟ ควัน หรือสัญญาณอื่น ๆ ที่บ่งชี้ว่าอาจเกิดไฟไหม้ขึ้นกับระบบโซล่าเซลล์หรือบริเวณใกล้เคียง
- อพยพออกจากพื้นที่ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ ย้ายไปยังจุดรวมพลที่ปลอดภัย และอยู่ให้ห่างจากอาคารให้มากที่สุด เนื่องจากการอยู่ในบริเวณใกล้เคียงอาจเป็นอันตรายจากเปลวไฟ ควัน หรือโครงสร้างที่อาจพังถล่มลงมา
- โทรแจ้งหน่วยดับเพลิง โดยควรแจ้งสายด่วนหน่วยดับเพลิง (199) สิ่งสำคัญคือ ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ดับเพลิงให้ทราบอย่างชัดเจนว่ามีระบบโซล่าเซลล์ติดตั้งอยู่บนหลังคา เพื่อช่วยให้เจ้าหน้าที่วางแผนการเข้าควบคุมเพลิงได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสม ลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าช็อต
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสายไฟหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่เปลือยหรือไม่มีฉนวนหุ้มโดยเด็ดขาด ไม่ว่าในกรณีใดๆ เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายจากไฟฟ้าดูดรุนแรงถึงแก่ชีวิตได้ แม้จะปิดเมนเบรกเกอร์แล้วก็ตาม
- รอเจ้าหน้าที่ดับเพลิงและปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่เกิดเหตุ ไม่พยายามดับเพลิงด้วยตัวเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำหรือคำอนุญาตจากเจ้าหน้าที่
จะเห็นได้ว่าความปลอดภัยระบบ Solar Cell เป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญอย่างจริงจัง ตั้งแต่การเลือกใช้อุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน การติดตั้งโดยผู้เชี่ยวชาญ การบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ และการเตรียมแผนฉุกเฉิน นอกจากนี้ SolarEdge Home มีโซลูชันผลิตภัณฑ์ระบบโซล่าเซลล์ที่มีระบบความปลอดภัยครบครัน เช่น SafeDC™ และ Sense Connect มอบความปลอดภัยที่รัดกุมมากยิ่งขึ้น ช่วยให้เจ้าของบ้านและผู้ประกอบการสามารถใช้งานระบบโซล่าเซลล์ได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย เพราะการลงทุนในระบบความปลอดภัยที่ดีไม่เพียงแต่ปกป้องชีวิตและทรัพย์สิน แต่ยังช่วยให้ได้รับประโยชน์สูงสุดจากการลงทุนในพลังงานหมุนเวียนในระยะยาว
เลือกผลิตภัณฑ์โซล่าเซลล์จาก SolarEdge เพื่อความปลอดภัยครบครัน
SolarEdge Technologies เป็นผู้นำระดับโลกด้านเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียน โดยใช้วิศวกรรมและนวัตกรรมระดับโลกในการพัฒนาโซลูชันพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับกลุ่มลูกค้าในภาคที่อยู่อาศัย ภาคพาณิชย์ และภาคสาธารณูปโภค SolarEdge นำเสนอโซลูชันที่ปรับให้เหมาะสมสำหรับการผลิต การจัดเก็บ การจัดการ และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ บริษัทพัฒนาและผลิตอินเวอร์เตอร์พลังงานแสงอาทิตย์ Power Optimizer ระบบจัดการและเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ระบบจัดเก็บพลังงาน และบริการโครงข่ายไฟฟ้า
เทคโนโลยี DC-Optimized ของ SolarEdge ถูกติดตั้งในบ้านหลายล้านหลังในกว่า 140 ประเทศ และมากกว่า 50% ของบริษัท Fortune 100 มีการใช้งานเทคโนโลยีของ SolarEdge บนหลังคาของพวกเขา SolarEdge มีบทบาทสำคัญในการเร่งการเปลี่ยนผ่านไปสู่โครงข่ายพลังงานแบบกระจายที่ยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ บริษัทยังมีบริการหลังการขายที่ครอบคลุม เพื่อตอบสนองความต้องการของทั้งเจ้าของบ้านและภาคธุรกิจ และเป็นหนึ่งในแบรนด์ที่ให้การรับประกันที่ยาวนานที่สุดในตลาดอีกด้วย
ติดต่อเรา
กรอกแบบฟอร์ม คลิก
LINE Official: SolarEdge Thailand
ติดตามข่าวสารใหม่ๆ จาก SolarEdge
Facebook: SolarEdge Technologies Inc.
Instagram: @solaredgepv
X: @SolarEdgePV
LinkedIn: SolarEdge Technologies